Khi nói đến vấn đề máy tính quá nhiệt, các ổ cứng SSD thường là linh kiện cuối cùng mà chúng ta nghĩ đến. CPU và GPU mới là những thành phần thường gây lo lắng nhất. Tuy nhiên, nếu bạn đang sử dụng SSD NVMe của mình mà không có tản nhiệt và đột nhiên nhận thấy một số hành vi bất thường, đã đến lúc cân nhắc trang bị một bộ tản nhiệt. Các SSD hiệu suất cao, dù là chuẩn Gen4 hay Gen5, có thể yêu cầu tản nhiệt để duy trì nhiệt độ ổn định và tránh tình trạng giảm hiệu suất (thermal throttling). Nếu ổ SSD NVMe của bạn không đi kèm tản nhiệt từ nhà sản xuất và bo mạch chủ cũng không tích hợp sẵn, bạn có thể cần tìm mua một bộ tản nhiệt bên ngoài.
SSD Crucial T705 NVMe không có tản nhiệt, minh họa cho vấn đề SSD quá nhiệt
1. Tốc độ chậm đáng kể khi truyền tải file lớn
Khả năng cao do hiện tượng giảm hiệu suất (throttling)
Mặc dù việc SSD giảm tốc độ khi bộ nhớ cache đầy là điều phổ biến, nhưng sự chậm lại đáng kể có thể là dấu hiệu của SSD quá nhiệt. Tương tự như các linh kiện PC khác, SSD của bạn sẽ tự động giảm hiệu suất để tránh hư hỏng vĩnh viễn do nhiệt độ cao. Nếu bạn nhận thấy điều này xảy ra khi truyền tải các file lớn hoặc nhiều file cùng lúc, đã đến lúc bạn cần xem xét kỹ hơn và khắc phục sự cố.
Mua một bộ tản nhiệt rời khá rẻ, bạn có thể tìm thấy chúng với giá chỉ từ 5–7 USD trên Amazon. Ngay cả khi bạn không sử dụng một SSD NVMe tốc độ quá cao, việc bổ sung một bộ tản nhiệt giá rẻ có thể là cách đơn giản để cải thiện hiệu suất SSD trong quá trình truyền tải file nặng. Đối với những người đam mê công nghệ, các bộ làm mát SSD đắt tiền hơn một chút có thể dễ dàng giữ cho các ổ đĩa cao cấp hoạt động mát mẻ dưới tải nặng.
Kết quả kiểm tra CrystalDiskMark cho thấy hiệu suất đọc ghi SSD giảm sút do quá nhiệt
Hình ảnh bộ tản nhiệt SSD Thermalright HR10 2280 PRO với ống dẫn nhiệt và quạt nhỏ gọn
2. Các chương trình khởi động quá lâu
Trải nghiệm sử dụng máy tính trở nên khó chịu
Trong một ngày làm việc điển hình, bạn có thể khởi chạy hàng chục chương trình trên PC của mình, từ trình duyệt, trò chơi, ứng dụng MS Office cho đến Discord, Steam và các trình chỉnh sửa ảnh. Một SSD bị quá nhiệt có thể làm chậm quá trình khởi chạy chương trình và tổng tác động tích lũy trong cả ngày có thể gây khó chịu tột độ. Đây là lúc bạn có thể cần cân nhắc một bộ tản nhiệt cho SSD của mình. Nếu khả năng phản hồi tổng thể của PC bị ảnh hưởng, vậy thì việc sử dụng SSD thay vì HDD còn ý nghĩa gì?
Màn hình Windows 10 với các biểu tượng ứng dụng, minh họa việc khởi chạy chương trình hàng ngày
3. Thời gian khởi động hệ thống và tải game bị ảnh hưởng
Giảm sút lợi ích cốt lõi của SSD
Thời gian khởi động hệ thống và tải game nhanh hơn là một trong những lợi ích hàng đầu của việc sử dụng SSD. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy ổ đĩa của mình bị chậm lại ở những khía cạnh này, đó có thể là do hiện tượng giảm hiệu suất do nhiệt (thermal throttling). Mặc dù nó vẫn có thể nhanh hơn ổ cứng HDD truyền thống, nhưng SSD của bạn sẽ cần một bộ tản nhiệt để tản nhiệt lượng dư thừa mà nó đang tạo ra. Với điều kiện vỏ case của bạn có đủ quạt hút và xả khí, việc bổ sung tản nhiệt có thể là mảnh ghép còn thiếu để khắc phục luồng khí cho ổ đĩa của bạn.
SSD Samsung 980 Pro được lắp đặt trên bo mạch chủ, biểu tượng cho việc nâng cấp hiệu suất
4. Nhiệt độ SSD chạm ngưỡng đáng báo động
Con số không thể nói dối
Có lẽ dấu hiệu lớn nhất cho thấy SSD của bạn cần tản nhiệt gấp là nhiệt độ hiển thị cao trong một chương trình như CrystalDiskInfo. Hầu hết các SSD NVMe (ngay cả ổ Gen5) không nên vượt quá khoảng 70℃ trong điều kiện bình thường. Nếu SSD của bạn đang vượt quá con số này, thì việc thêm một bộ tản nhiệt nên là điều đầu tiên bạn làm. Một SSD quá nóng có thể bắt nguồn từ các yếu tố khác, chẳng hạn như luồng khí trong case hạn chế hoặc firmware lỗi thời, nhưng một bộ tản nhiệt bị thiếu vẫn có thể giúp giảm bớt gánh nặng cho ổ đĩa của bạn.
Giao diện phần mềm CrystalDiskInfo hiển thị thông tin và nhiệt độ của SSD WD Black SN770
5. Bạn đang sử dụng SSD Gen5 tốc độ cao (hoặc Gen4 cao cấp)
Nhu cầu làm mát cực lớn
Rất có thể SSD NVMe Gen5 của bạn đã đi kèm với tản nhiệt. Nhưng nếu không, bạn vẫn nên lắp đặt một cái. Các ổ SSD PCIe 5.0 là những ổ SSD nhanh nhất trên thị trường và đòi hỏi phần cứng làm mát cường độ cao nhất. Mua phiên bản SSD Gen5 không có tản nhiệt có thể không phải là quyết định tốt nhất, vì những ổ đĩa này dễ bị giảm hiệu suất do nhiệt nhất.
Ngay cả một ổ NVMe Gen4 cao cấp đôi khi cũng có thể bị giảm hiệu suất trong các tác vụ nặng. Một bộ tản nhiệt là một giải pháp rẻ tiền và đơn giản để ngăn SSD quá nhiệt. Những người đang sử dụng các ổ SSD NVMe nhanh nhất và tân tiến nhất trên thị trường nên luôn cân nhắc bổ sung tản nhiệt ngay từ đầu.
Hình ảnh render của SSD Samsung 990 Pro kèm tản nhiệt tích hợp, dành cho hiệu năng cao
Nhiều người dùng có thể nghĩ rằng tản nhiệt SSD chỉ mang tính thẩm mỹ, nhưng chúng mang lại lợi ích làm mát thực sự, đặc biệt đối với các SSD NVMe hiệu suất cao. Nếu bạn đang nhận thấy ổ đĩa bị chậm lại hoặc nhiệt độ hiển thị cao, đã đến lúc lắp đặt một bộ tản nhiệt SSD giá cả phải chăng để kiểm soát mọi thứ. Các ổ SSD hoạt động ở nhiệt độ cao trong thời gian dài có thể dễ bị hư hỏng vĩnh viễn, vì vậy hãy khắc phục sự cố trước khi quá muộn.